De prestatie-index van Data'Scout
De prestatie-index is een cijfer op 100 dat een speler plaatst tussen alle andere spelers op zijn positie, wereldwijd. Het bijzondere eraan is dat het rekening houdt met het niveau van de competitie en van het team waarin die prestatie werd geleverd. Een volledig seizoen op het tweede niveau en een volledig seizoen in de Premier League wegen niet even zwaar, en de index verwerkt dat in het cijfer. Daardoor kunnen spelers op één schaal worden vergeleken die elkaar nooit op het veld zullen treffen.
Het probleem dat het oplost
Ruwe statistieken laten zich niet vergelijken tussen competities. Een spits die vijftien keer scoort op het tweede nationale niveau en een spits die er twaalf maakt in LaLiga leveren vergelijkbare cijferreeksen op, terwijl beide prestaties niets met elkaar te maken hebben. De meeste scoutingafdelingen corrigeren die vertekening met de hand, op basis van de ervaring van hun scouts. Dat werkt in de competities die ze kennen, en veel minder daarbuiten.
De index beantwoordt één precieze vraag: wie van deze spelers heeft, in zijn eigen context, het betere seizoen gedraaid? Het geeft een becijferd vertrekpunt voor een shortlist, zeker in markten waar een club geen netwerk of observatiehistorie heeft.
Wat er in het cijfer meetelt
Drie soorten informatie. Eerst de output van de speler over al zijn wedstrijden, gemeten met een brede set wedstrijdstatistieken. Vervolgens de werkelijk bezette positie, want van een vleugelverdediger wordt iets anders verwacht dan van een controlerende middenvelder, en dezelfde handeling heeft niet dezelfde waarde afhankelijk van de taak. Ten slotte de context: het niveau van de competitie en van het team, die bepalen hoe zwaar de opdracht was.
Het resulterende cijfer is vergelijkbaar tussen alle spelers op eenzelfde positie, ongeacht hun land. Die vergelijkbaarheid onderscheidt het van een wedstrijdcijfer of een doelpuntentotaal.
Hoe je het leest bij scouting
De index dient om te sorteren, niet om te beslissen. Zijn taak is profielen naar boven te halen waar een club anders nooit naar had gekeken, en daarna plaats te maken voor beeldanalyse en observatie. Een professionele scout gebruikt het doorgaans om een vijver van duizenden spelers terug te brengen tot een veertigtal verdedigbare namen, voordat het echte werk begint.
Twee cijfers die dicht bij elkaar liggen duiden op seizoenen van vergelijkbare waarde, niet op uitwisselbare spelers. Een vleugelspeler en een controleur kunnen hetzelfde getal halen met totaal verschillende seizoenen: het cijfer zegt welk niveau is gehaald, niet op welke manier.
Wat de index niet zegt
Het meet geen persoonlijkheid, geen groeipotentieel en geen aansluiting bij een kleedkamer of een speelwijze. Het beschrijft wat er in een bepaalde periode is gebeurd, het voorspelt niet wat daarna komt.
Het hangt ook af van de hoeveelheid geobserveerd voetbal. Een speler met heel weinig speeltijd krijgt helemaal geen cijfer, in plaats van een cijfer op een steekproef die te dun is om iets te betekenen. Tot slot leveren sommige verdedigende kwaliteiten nauwelijks meetbare acties op: een centrale verdediger die zijn werk goed doet, voorkomt dat situaties ontstaan, wat weinig sporen nalaat in de data.
Veelgestelde vragen
Kun je met de prestatie-index spelers uit verschillende competities vergelijken?
Ja, daar is hij voor gemaakt. Het cijfer verwerkt het niveau van de competitie en van het team, waardoor het binnen een positie vergelijkbaar is tussen landen. Dat onderscheidt het van een gemiddeld wedstrijdcijfer of een optelsom van ruwe statistieken.
Vervangt de prestatie-index het werk van een scout?
Nee. Hij brengt een wereldwijde vijver terug tot een korte, verdedigbare lijst met voor iedere speler dezelfde criteria. De uiteindelijke keuze ligt bij beeldanalyse, observatie ter plaatse en de context van de club zelf.